Krantenknipsels januari 2026

Eigenzinnig dorp met eigen tolbrug, toren en zelfs een 'brandschouwerij'

Nieuwerbrug aan den Rijn is landelijk bekend van de filemeldingen, maar Dorothea Verduijn wil liever dat iedereen het kent van de enige particuliere tolbrug van Nederland en de Onafhankelijkheidstoren. Die worden beheerd door het College van Bruggemeesters, waarvan Verduijn voorzitter is.

Bert van den Hoogen

Niet voor niets hebben dorpelingen Nieuwerbrug ludiek omgedoopt tot Republiek aan de Rijn. De eigenzinnige gemeenschap regelt de dorpszaken het liefst zelf. En dus kent het dorp naast de brug en toren een eigen 'brandschouwerij' waarin van oudsher de brandveiligheid georganiseerd werd, en heeft Nieuwerbrug een eigen krant, school en huisarts.

Als ik vanaf de A12 — afslag Nieuwerbrug — bij De Bree aan de andere kant van de Rijn wil komen, kan ik kiezen voor de Broekvelderbrug bij Bodegraven of de kortere route over de tolbrug. Het wordt de tolbrug, want je bent niet in Nieuwerbrug geweest als je dit fenomeen niet hebt ondergaan. Enkele jaren geleden kon je nog eens geluk hebben dat de brugwachter een dag geen zin had om buiten te
staan. Maar Radwane Khzane, die sinds twee jaar de brugwachter is, heeft een beter arbeidsethos. Hij staat er bij weer en wind en dus ontkom ik er ondanks de kou niet aan om 80 cent te betalen. Pinnen kan ook, maar dan is het 1 euro.
Nostalische beleving
Dorothea Verduijn is blij dat ik de tolbrug heb genomen en dat is niet alleen vanwege de inkomsten voor Khzane. „Er zijn automobilisten die beginnen te klagen en het maar raar vinden dat ze tol moeten betalen. Maar ik leg het altijd uit als een nostalgische beleving, zoals het eeuwenlang bij meer bruggen was. De brug is het visitekaartje van het dorp. Door de brug halen we het nieuws."
De brug is ook een van de belangrijkste elementen waardoor Nieuwerbrug als buurtschap is uitgegroeid tot dorp. Tegelijk heeft het de eigenzinnigheid van de dorpelingen tot aan vandaag bepaald. Zelfred-
zaamheid, noemt Verduijn het liever, In 1651 gaven de Staten van Holland en West-Friesland toestemming om de stenen brug die er in die tijd was te door een houten wipbrug, omdat er steeds meer scheepvaart kwam. „Die moest dan wel worden betaald door de lokale gemeenschap", vertelt Verduijn. „Ook de kosten voor het onderhoud en beheer kwamen bij hen te liggen. In ruil daarvoor kregen ze het recht om tol te heffen. Rondom de brug ontstond meer nijverheid, waardoor het buurtschap uitbreidde."
Nieuwe brugwachter
Voor het beheer werd het College van Bruggemeesters opgericht. „Op een oude foto zie ie dat het echt notalbelen waren. Er was vastgelegd dat er minstens twee leden van de zuidkant en twee leden van de noordkant van de Rijn moesten zijn." Precies een eeuw later werd er een woning voor de brugwachter gebouwd. Het beeldbepalende hek bij de brug volgde in1788. Historisch zjn de inwoners van
Nieuwerbrug collectief eigenaar van de brug, maar praktisch ligt de verantwoordeliikheid bij het College van Bruggemeesters Op zich valt de werkdruk van het college mee: drie of vier vergaderingen per jaar. Dat was de laatste jaren wel anders. „We hebben twee jaar geleden afscheid genomen van de brugwachter en zochten een nieuwe. Maar zie maar eens iemand te vinden die daar op werkdagen van 6.15 tot 18.00 uur wil staan. Bij weer en wind."
De brugwachter pacht het recht van tol van het college en kan kosteloos in de woning ernaast wonen. Zijn inkomsten komen van de tol. Het college ontvangt ook nog een vergoeding van de provincie, voor de weekendbediening van de brug in de zomermaanden om scheepvaart door te laten.
Om een nieuwe brugwachter aan te trekken, heeft het college de woning gemoderniseerd en vergroot, zodat de brugwachter er met zijn gezin kan wonen. „We hebben daar veel werk aan gehad en we dragen als college de verantwoordelijkheid van de hyptheek.
Bovendien heeft het college vanuit de historie meer verantwoordelijkheden. Toen begin achttiende eeuw de brandbestrijding verbeterde, richtten de dorpelingen een brandschouwerij met eigen brandweer op.
Het College van Bruggemeesters beheerde de kas daarvan. „Voor de oprichting werd in 1727 een collecte onder de inwoners gehouden. Er werd bepaald dat er aan iedere kant van de Rijn een brandspuit kwam." Nieuwerbrug heeft nog steeds een kazerne en een korps van vrijwillgers. Een andere verantwoordelijkheid kwam erbij met de Onafhankelijkheidstoren. De dorpelingen hadden in 1914 een flinke som bij elkaar gelegd om een groot feest te vieren vanwege honderd jaar onafhankelijkheid van de Fransen. Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog vonden ze een feest niet gepast, dus gebruikten ze het geld voor de bouw van de toren. die in 1915 klaar was. Het was logisch om het College van Bruggemeesters verantwoordelijk te maken beheer en onderhoud.
Toen de toren in 2015 toe was aan groot onderhoud, besloot het college dat te bekostigen door onder de inwoners een tolvignet uit te geven voor 5 euro per jaar. Inmiddels kost dat 7 euro 50. Tot 2015 hoeften inwoners van de brandschouwerij geen tol te betalen voor de brug.
Positief effect
De introductie van het vignet leverde wat gemor op van enkele bewoners en wekt de indruk dat het College van Bruggemeesters als een veredelde dorpsraad de zaken in Nieuwerbrug regelt en bepaalt. Volgens Verduijn is dat een totaal verkeerd beeld. „Toen we het vignet invoerden, waren er veel inwoners die niet eens wisten dat zij ook eigenaar van de brug zijn en dat er een College van Bruggemeesters is. De meeste mensen vinden het bijzonder. Zo heeft het vignet toch ook een positief effect."

Nieuwerbrug
Aantal inwoners: 1955 (2025)
Gemeente: Bodegraven-Reeuwik
Tarief tobrug: 80 cent (pinnen 1 euro)
Tolvignet voor inwoners: € 7,50 per jaar
Bouw Onafhankelijkheidstoren: 1914
Aantal Rijksmomenten: 6

Bron: AD Woerden 20 januari 2026

Eng? Nee joh, écht leuk volk.
Emily in de bres voor bewoners zorgboerderij

'Nee, ze zijn niet eng! Het zijn gewoon mensen. Mooie mensen die OOK een toekomst verdienen.' Met die reactie oogst Emily Bunnik veel duimpjes en hartjes op Facebook.

Harrie van Opstal

Zegveld/Woerden/Nieuwerbrug

Ze woont nu in Zegveld, maar twintig jaar terug woonde ze in Nieuwerbrug en vestigde zich daar het Thomashuis tegenover het huis van haar ouders.
Bunnik klom in de pen naar aanleiding van de afwijzende reactie van enkele buurtbewoners op een plan voor een zorgboerderij in de buurt. Haar boodschap: stap over je vrees
voor het onbekende heen en heet ze gewoon welkom.
De kwestie kwam aan het rollen toen zorginstelling Zorg-Los een koopoptie nam op de boerderij aan de Cattenbroekerdijk 13 in Woerden. Deze boerderij met zomerhuis wordt, als het aan de zorgverlener ligt, verbouwd tot een wmngebouw voor mensen met een zorgvraag, zoals autisme of een verstandelijke beperking.
Een groep omwonenden reageerde in een brief aan de gemeente Woerden resoluut afwijzend. De briefschrijvers vinden woonruimte voor mensen met dergelijke zorgvragen prima, maar niet op deze plek. Geluidsoverlast, veiligheid. leefbaarheid en waardedaling werden daarbij als probleempunten genoemd.
Zorg-Los gaf van meet af aan graag met de buurt in gesprek te willen. Maar die uitnodiging werd afgewezen. De bewoners lieten weten een reactie van en gesprek met de zorginstelling 'niet op prijs te stellen'. Op een verzoek van het deze krant om de zorgen toe te lichten, gingen ze ook met in.
Emily Bunnik-van de Lagemaat (39) besloot op Facebook een lans voor het initiatief te breken. „Een jaar of twintig geleden, toen ik thuis woonde bij mijn ouders in Nieuwerbrug, werd de boerderij tegenover ons verkocht. Het gonsde meteen in het dorp. Er zouden mensen komen wonen met een verstandelijke beperking. Dan weer was het verhaal dat er verslaafden zouden komen. En daarna wéér wat anders. De meest gekke dingen kwamen langs." Emily's thuisfront kreeg een keur aan reacties voor de kiezen. „Dan werd er gezegd: 'Jeetje zeg, hebben jullie dit voor je huis?' En 'ohhh, wat erg. Je zal er wonen hè?' Toch ging het project. door." Na de verbouwing was het tijd voor bewoning. "De eerste bewoners kwamen aan. De eerste kennismakingen volgden. Het was spannend. Zoals alles wat je niet goed kent. Voor iedereen." Maar dat pakte boven verwachting uit, vertelt Emily. „We werden er allemaal blij van. Het zijn echt lieve mensen. Nieuwe spannende onbekenden werden liefdevolle en meewerkende buren. Ze zijn écht niet zo eng als sommigen veronderstellen."
De nieuwe bewoners waren juist heel aardig en meelevend, vertelt Emily. „Ze hielpen m'n vader met eten koken. En toen m'n moeder op een rolstoel was aangewezen, reden ze haar naar buiten om van het zonnetje te kunnen genieten. We hadden er dus totaal geen last van." Emily krijgt op haar pleidooi veel reacties, uitsluitend duimpjes en hartjes. Ook enkele andere Woerdenaren laten positieve woorden klinken in hun post „De omwonenden mogen in hun handjes knijpen als dit hun buren zouden wòrden." Emily hoopt dat evenzeer: „Ik hoop dat voor de nieuwe bewoners smelten."
Bestuurder Jeanet Bitter-Teensma en haar collega's van Zorg-Los zijn 'volledig ontroerd' door het betoog van Emily. „Werkelijk hartverwarmend. We waarderen het enorm dat ze dit op sociale media heeft gezet." Bitter hoopt dat de buurt alsnog het gesprek wil aangaan. „Durf gewoon binnen te lopen. Geen vraag is te gek."

Deze krant heeft naar aanleiding van Emily's pleidooi opnieuw de buurtbewoners benaderd, maar had voor het weekeinde nog geen reactie ontvangen.